Przetargi Przeszukaj nasze strony

Aktualności - biuletyn internetowy KPODR


Agro News

Porejestrowe Doświadczalnictwo Odmianowe

 

Środowisko > Inne > Inwazyjne gatunki obce

Inwazyjne gatunki obce

Gatunek inwazyjny - gatunek obcy o znacznej ekspansywności. Rozprzestrzenia się naturalnie lub z udziałem człowieka stanowiąc zagrożenie dla fauny i flory danego ekosystemu. Konkuruje z gatunkami miejscowymi o niszę ekologiczną i przyczynia się do ich wyginięcia.

W Polsce w 1999 roku Instytut Ochrony Przyrody PAN stworzył bazę danych, w której znalazły się 233 gatunki obce występujące na terenie naszego kraju. Obecnie jest już zarejestrowanych ponad 800 gatunków.

Ilość gatunków obcych ciągle rośnie, co związane jest z szybkim rozwojem szlaków komunikacyjnych. Także postępowanie ludzi, którzy często z pełną świadomością przewożą obce gatunki zwierząt i roślin, przemieszczając się z jednego miejsca na drugie przyczynia się do wzrostu ich  liczebności na obszarze Polski.

Większość obcych  gatunków, spokojnie żyje na nowym terenie, a tylko niektóre z nich, na szczęście, stają się gatunkami inwazyjnymi, zagrażając lokalnemu ekosystemowi.

Niektóre najgroźniejsze gatunki inwazyjne w Polsce (wg IOP PAN Kraków)

Rośliny:
barszcz Sosnowskiego, barszcz Montegazziego, rdestowiec ostrokończasty, rdestowiec sachaliński, klon jesionolistny, nawłoć kanadyjska, nawłoć późna, niecierpek drobnokwiatowy, niecierpek gruczołowaty, irga błyszcząca, świdośliwka kłosowa, czeremcha amerykańska, róża pomarszczona, robinia akacjowa, rudbekia naga.

Zwierzęta:
babka bycza, babka szczupła, babka łysa, jenot, wioślarka kaspijska, racicznica zmienna, rak sygnałowy, rak pręgowaty (amerykański), okoń nilowy, krab wełnistoszczypcy, krabik amerykański, kiełż.

Przedstawię Państwu obce gatunki flory i fauny, które można spotkać na terenie województwa kujawsko-pomorskiego. Występują one w parkach, lasach w wodach rzek i jezior.

- Barszcz Sosnowskiego
Jest to niebezpieczna roślina, która każdego roku powoduje oparzenia u wielu osób. Do naszego kraju trafiła legalnie (dar radzieckich uczonych) z przeznaczeniem na paszę dla bydła.

Niestety gatunek ten wymknął się wkrótce spod kontroli i zaczął rozprzestrzeniać się dziko na terenie kraju powodując wiele szkód, takich jak: konkurencję i wypieranie  gatunków rodzimych. Niszczenie tego gatunku zaleca się przed okresem jego kwitnienia mechanicznie i chemicznie. W przypadku bezpośredniego kontaktu ze skórą ludzką, powoduje poważne poparzenia. U osób uczulonych oparzenia mogą być spowodowane nawet bezdotykowo.

Na terenie województwa kujawsko-pomorskiego w latach 1999-2002, prowadzone były badania naukowe nad zwalczaniem biologicznym barszczu w miejscu jego występowania (Minikowie, Mochełku, Topolnie).

- Czeremcha amerykańska
Gatunek drzewa lub dużego krzewu, pochodzący z Ameryki Północnej. Wprowadzono ją do naszego kraju w XIX wieku. Obecnie występuje już na całym obszarze Polski. Owoce czeremchy są zjadane przez ptaki, które przy okazji roznoszą i rozsiewają jej nasiona. Ma bardzo małe wymagania glebowe, wypierając w ten sposób rodzimą czeremchę zwyczajną.

-Norka amerykańska
W Polsce pierwsze osobniki tego gatunku pojawiły się w latach 30-tych jako zwierzęta hodowlane na fermach futrzarskich.

Prawdopodobnie niektórym osobnikom udało się uciec i populacja dziko żyjącej norki rozprzestrzeniła się. Zamieszkuje ona tereny podmokłe, brzegi rzek: Dolinę Środkowej Wisły, Dolinę Fordońską, Nizinę Wielkopolsko-Kujawską. Norki czynią spustoszenie w populacjach ptaków gniazdujących nad wodą. Wybierają jaja, łowią pisklęta i ptaki dorosłe. Z tego powodu na terenach, na których występuje głuszec i cietrzew można na norkę polować cały rok. Na pozostałym obszarze jest ona objęta okresem ochronnym 1.04-31.07. Polowanie na norkę nie wzbudza zainteresowania wśród myśliwych.

- Jenot
Rdzenny mieszkaniec Dalekiego Wschodu o cennym futrze. Bardzo rozprzestrzenił się w Europie. W naszym województwie występuje w lasach liściastych, dolinach rzecznych. Jest drapieżnikiem rodzimych gatunków: cietrzewia, głuszca, ptaków wodnych i wodno-błotnych.

- Babkowate
(Babka bycza, szczupła i łysa)
Obce gatunki inwazyjne spotykamy również w środowisku wodnym. Ilość ich przekroczyła już liczbę stu obcych gatunków i ciągle rośnie. Babka bycza i szczupła przywędrowały do wód Bałtyku z rejonu Morza Czarnego, Kaspijskiego lub Azowskiego w wodach balastowych statków. Z naszego morza drogami wodnymi dostały się do Wisły. W roku 2000 potwierdzono już obecność babki w okolicach Zalewu Wiślanego i Świecia. Babkowate żywią się skorupiakami i naszymi  rybami, pomniejszając bazę pokarmową rodzimych ryb.

Gatunki inwazyjne zwiększają krajową różnorodność biologiczną, chociaż nie są związane z rodzimą florą i fauną. Często są to gatunki obce nie tylko w skali kraju, ale nawet kontynentu. W większości przypadków  wypierają lokalne gatunki z zajmowanych przez nie nisz ekologicznych. Niekiedy trudno jest ocenić, które z nich w naturalny sposób powiększają  swoją liczebność, a które wprowadzone zostały przez człowieka.

Małgorzata Grabczyńska
KPODR Minikowo, Oddział Zarzeczewo

styczeń-2009

 

do góry

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DHTML Menu / JavaScript Menu Powered By OpenCube